Het stilste kamertje

Het stilste kamertje ter wereld

stilste-kamerHiernaast zie je de “stilste kamer ter wereld” (Orfield laboratorium). Het geluidsniveau in deze kamer is -9 dB (Decibel). Het is er ongelooflijk stil! De wanden, het plafond en de vloer absorberen bijna al het geluid, ze reflecteren het vrijwel niet, wat de meeste oppervlakken wel doen; Doe je gordijnen thuis maar eens dicht en de kamer klinkt direct anders, want je gordijnen absorberen en weerkaatsen (een deel van) het geluid.Het is in het stilste kamertje van de wereld zo stil dat je je eigen hartslag, ademhaling, borrelende geluiden in je buik, en/of het suizen van je oren extreem goed gaat horen. Sterker nog, deze geluiden gaan zo overheersen dat je kunt gaan hallucineren. Het gevolg is dat tot nu toe niemand in staat is geweest langer dan 45 minuten in deze kamer te verblijven. Je wordt er langzaam gek van de geluiden van je eigen lichaam…Wat is geluid?Geluid bestaat uit trillingen die de lucht (of een ander vast, vloeibaar of gasvormig medium) doen bewegen, doen trillen; Snelle trillingen (met hoge frequenties, hogere noten) en langzame trillingen (lage frequenties). En alles ertussenin uiteraard. Eigenlijk: Trage golven en snelle golven die door de lucht bewegen. Met een snelheid (bij kamertemperatuur) van ongeveer 1235 km/u. De geluidssterkte, geluidsdruk wordt normaliter gemeten in (al genoemde) decibels:Deci-Bel?

Alexander Graham Bell (1847-1922) vond de “bel” uit. Een decibel is eigenlijk een tiende van een bel (bel wordt nauwelijks meer gebruikt tegenwoordig). Decibel is geen eenheid maar een logaritmische schaal, waarbij 0dB een verhouding van 1 is (gelijkheid, eigenlijk: de de kleinst hoorbare intensiteit bij een toon van 1 kHz). Elke verhoging van 10 betekend een vergroting van energie ,of vermogen, met een factor 10. Een verhoging van 20dB is dus een factor 100, 30Db 1000, enzovoorts. De decibel werd oorspronkelijk in de telefonie gebruikt (ook een uitvinding van Bell), om de signaalverzwakking in kabels aan te duiden; Omdat een twee maal zo lange kabel een twee maal zo groot signaalverlies heeft was een logaritmische schaalverdeling nodig.

Het menselijk oor werkt ongeveer ook als een logaritmische schaal: Horen we een geluid dat twee keer zo sterk is (in geluidsdruk) als een eerder geluid en daarna weer een 2 maal zo sterk geluid, dan ervaren we het verschil in sterkte tussen de beide eerste als (ongeveer) even groot als het verschil tussen de laatste twee. Uitgedrukt in dB is er tussen het eerste en het tweede geluid een verschil van 6 dB, en tussen het tweede en het derde geluid eveneens 6 dB. In totaal bedraagt de toename dan 12 dB, wat overeenkomt met onze ervaring van een vier keer zo grote geluidsdruk, die met een tot zestien maal de oorspronkelijke geluidsintensiteit toegenomen geluidsterkte gepaard gaat. In de akoestiek wordt hierom dan ook gebruik gemaakt van de Decibel. Decibel wordt (met een aanduiding erachter) trouwens ook vaak gebruikt als referentie. (dBm, dBV bijvoorbeeld)

 Een aantal gemeten (gemiddelde) geluidsniveau’s:

  • Bibliotheek (gefluister op 1,5 meter afstand): 30dB
  • Normale conversatie op 75 centimeter afstand: 50 – 60dB
  • Normaal oefenen (normale aanslag) op de piano: 60 – 70dB
  • Piano fortissimo (zo hard mogelijk spelen): 84 – 103dB
  • Zanger, fortissimo (op 1 meter afstand): 70dB
  • Verkeersgeluid (vanuit een rijdende auto): 65 – 85dB
  • Viool: 82 – 92dB
  • Trombone: 85 – 114dB
  • MP3 speler met koptelefoon, volume op 7 (van 10): 94dB

Pas op herrie

Lang blootgesteld zijn aan geluid, luider dan 95dB kan blijvende gehoorschade veroorzaken. Heb je wel eens last gehad van een “piep” in je oor of in één van je oren? Dat is hoogstwaarschijnlijk (beginnende) gehoorschade. Verdwijnt deze piep binnen 24 uur? Dat hoeft helemaal NIET in te houden dat je gehoor niet blijvend beschadigd is! Sommige mensen hebben helemaal geen last van een piep of ruis in het hoofd na een avondje disco. Dit is onderzocht, en het zegt niets over een eventuele beschadiging aan het gehoor. Dus ookal piept je oor nooit, toch kan het wel degelijk beschadigd zijn. Of worden. Anderen zeggen dat ze “wel tegen die keiharde muziek kunnen”. Denk jij dat ook? Dan zijn je oren wellicht al beschadigd! (want, je hebt al minder “last” van de herrie, dus je gehoor is achteruit aan het gaan…?)

  • Electrische boor(hamer): 98dB
  • Motor, sneeuwmobiel: 100dB
  • Discotheek: tussen de 90 en 110dB (eigenlijk mag je je oren maar 1 uur achterelkaar aan een dergelijke geluidsdruk blootstellen!)
  • Rock concert: 110dB (!) Tip: gebruik oordopjes die 10 à 20 dB verminderen…dat helpt al wat en je kunt het concert toch prima volgen. En ga niet met je neus tegen de luidsprekers staan, tot 2 meter afstand van de speakers is het geluid het hardst.
  • Gitaarversterker (op 2 meter, volume op 8 van 10): 120dB

125dB is de pijngrens. Bij blootstelling aan deze geluidsdruk krijg je daadwerkelijk erge pijn aan je oren. Bij 120dB gaan je zenuwen ook reageren en pijn doorgeven aan de hersenen. Bij een korte blootstelling aan 140 (of meer) dB treed direct blijvende gehoorschade op.

Een tip om hoge geluidsdruk wat op te vangen: Open je mond (en handen op je oren natuurlijk) bij of liever vlak voor de “knal”.

  • Pneumatische drilboor op 1,5 meter: 125dB
  • Motor van een Boeing 747 op 30 meter: 140dB
  • Oor springt kapot, acute doofheid: 180dB
  • Luidste geluid wat mogelijk is: 194dB

Tenslotte nog wat leuke weetjes:

  • Een mens “hoort” in het frequentiegebied van 20 – 20.000 Hz, met een maximale gevoeligheid tussen 1000 en 4000 Hz. ( 440Hz is een “A” (piano)).
  • Honden kunnen frequenties waarnemen tussen 15 – 50.000 Hz (sommige bronnen spreken zelfs van 100.000 Hz), met een maximale gevoeligheid rond 8000 Hz. Honden zijn verder in staat over een afstand van 25 meter frequenties rond de 1 à 2 Hz te horen (!) Daarnaast kan een hond de richting van waaruit geluid komt veel beter bepalen, de afwijking bij honden is daarbij maar 2% (bij mensen 15%)
  • De geluidssnelheid in lucht is 343 m/sec. Die in water is 1500 m/sec. In hout zo’n 3300 m/sec. In staal 5800 m/sec. (gemiddeld uiteraard)
  • Hoge frequenties (van 2000 tot 4000 Herz) veroorzaken bij de mens het snelst gehoorsbeschadiging.
  • Een mens kan tussen de 0 en 140dB “horen”.
  • Je hoort niet alleen met je oren, maar ook met je schedel.
  • Naarmate je ouder wordt neemt je gehoor wat af, dit gebeurd voornamelijk in de hoge frequentiegebieden.
  • Van (te) harde muziek zul je sneller vermoeid raken. Met een gebroken been kost lopen ook extra energie. Bij je oren werkt het op dezelfde manier. Uit onderzoek is gebleken dat slechthorenden veel vaker moe zijn dan mensen zonder oorproblemen.
  • Eénmaal “verloren” of “beschadigde” frequentiegebieden in je gehoor zul je nooit meer terugkrijgen. (!)
  • Eén derde van de totale geluidsdruk van een 75-koppig orkest komt van de grote trom (bass drum).
  • De arbeidsomstandighedenwet geeft aan dat bij blootstelling van 8 uur per dag gedurende 5 dagen per week bij een geluidsniveau > 80 dB(A) gehoorbescherming moet worden gebruikt. Dat zou inhouden dat, wanneer je elke dag uren in het verkeer (vast)zit, je eigenlijk gehoorbescherming zou moeten dragen. Maar of dat de verkeersveiligheid ten goede komt is natuurlijk nog maar de vraag…
  • Een mens kan, doordat we 2 oren hebben (o ja joh? ja echt), faseverschillen waarnemen doordat we de binnenkomende trillingen (immers: geluid is “trillende lucht”) anders kunnen beoordelen. We kunnen dus bijvoorbeeld horen of een speakeropstelling “in fase” is. Stereo?!
  • Je kunt ook zelf het aantal decibels van een bepaald geluid of (bijvoorbeeld) rock-concert meten. Google maar eens op “app” en “decibel”, er zijn diverse programmatjes voor, die redelijk nauwkeurig werken (op je telefoon bijvoorbeeld).

 Je hebt maar 2 oren, ga er verstandig mee om….

 


Posted in Blog, Geluid.